Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

Η απόκτηση της Γνώσης

«Η συσσώρευση της γνώσης από μερικούς εξαρτάται από την απόρριψη της γνώσης από άλλους.

«Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή της ανθρωπότητας, που γενικά συμπίπτουν με την αρχή της παρακμής των πολιτισμών, όπου οι μάζες χάνουν ανεπανόρθωτα τη λογική τους και αρχίζουν να καταστρέφουν όλα όσα αιώνες και χιλιετηρίδες πολιτισμού είχαν δημιουργήσει. Αυτές οι περίοδοι μαζικής παραφροσύνης, που συχνά συμπίπτουν με γεωλογικές αναστατώσεις και κλιματολογικές αλλαγές, και παρόμοια φαινόμενα πλανητικού χαρακτήρα, αποδεσμεύουν μεγάλες ποσότητες της ύλης της γνώσης. Αυτό, με τη σειρά του, απαιτεί τη συλλογή αυτής της ύλης που, διαφορετικά, θα χανόταν. Έτσι, το έργο της περισυλλογής της σκόρπιας γνώσης, συμπίπτει συχνά με την πτώση και την καταστροφή των πολιτισμών.

«Αυτή η όψη του θέματος είναι ξεκάθαρη. Ο πολύς κόσμος ούτε θέλει, ούτε αναζητεί τη γνώση και οι ηγέτες του, για το δικό τους συμφέρον, προσπαθούν να ενισχύσουν το φόβο του και την απέχθειά του για οτιδήποτε νέο και άγνωστο. Η σκλαβιά μέσα στην οποία ζει η ανθρωπότητα, βασίζεται σ' αυτό το φόβο. Είναι μάλιστα δύσκολο να φανταστεί κανείς όλη τη φρίκη αυτής της σκλαβιάς. Δεν καταλαβαίνουμε Τί χάνουν οι άνθρωποι. Αλλά για να καταλάβουμε την αιτία αυτής της σκλαβιάς, αρκεί να δούμε πώς ζουν οι άνθρωποι, τι αποτελεί το σκοπό της ύπαρξής τους, ποιο είναι το αντικείμενο των επιθυμιών τους, των παθών και των φιλοδοξιών τους, τι σκέφτονται, για ποια πράγματα μιλάνε, τι υπηρετούν και τι λατρεύουν.

Σκεφτείτε πού ξοδεύονται τα λεφτά της πολιτισμένης ανθρωπότητας στην εποχή μας- ακόμη κι αν αφήσουμε κατά μέρος τον πόλεμο, που απαιτεί το υψηλότερο τίμημα και όπου συμμετέχουν ολόκληρα πλήθη. Αν σκεφτούμε για λίγο αυτά τα ζητήματα, γίνεται φανερό ότι η ανθρωπότητα, έτσι όπως είναι τώρα, με τα σημερινά της ενδιαφέροντα, δεν μπορεί να περιμένει τίποτε το διαφορετικό απ' αυτό που έχει. Αλλά, όπως ήδη είπα, δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά. Ας υποθέσουμε ότι, για ολόκληρη την ανθρωπότητα, διατίθεται μισό κιλό γνώση το χρόνο. Αν αυτή η γνώση μοιραστεί σε όλους, ο καθένας θα πάρει τόσο λίγη που θα παραμείνει τόσο ανόητος όσο ήταν πριν. Αλλά χάρη στο γεγονός ότι ελάχιστοι θέλουν να έχουν αυτή τη γνώση, αυτοί που τη ζητούν, μπορούν πάρουν, ας πούμε, ένα κόκκο ο καθένας, και να αποκτήσουν τη δυνατότητα να γίνουν πιο έξυπνοι. Δεν θα μπορούσαν όλοι να γίνουν έξυπνοι, ακόμη κι αν το επιθυμούσαν. Αλλά κι αν γίνονταν έξυπνοι, αυτό δεν θα βοηθούσε σε τίποτε. Υπάρχει μια γενική ισορροπία που δεν μπορεί να ανατραπεί.

«Αυτή είναι η μία όψη. Η άλλη, όπως ήδη είπα, αφορά το γεγονός ότι κανείς δεν κρύβει τίποτε- δεν υπάρχει κανένα μυστήριο. Αλλά η απόκτηση ή η μεταβίβαση της αληθινής γνώσης απαιτεί πολύ μόχθο και μεγάλες προσπάθειες τόσο απ' αυτόν που τη δέχεται όσο κι απ' αυτόν που τη δίνει. Και όσοι κατέχουν αυτή τη γνώση, κάνουν ό,τι μπορούν για να τη μεταδώσουν, για να τη μεταβιβάσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, να τους διευκολύνουν να τη προσεγγίσουν και να τους βοηθήσουν να προετοιμαστούν για να δεχτούν την αλήθεια. Αλλά η γνώση δεν μπορεί να δοθεί σε κανέναν με τη βία και όπως είπα προηγουμένως, μια απροκατάληπτη εξέταση της ζωής του μέσου ανθρώπου, σχετικά με το τι γεμίζει τις ημέρες του και ποια είναι τα ενδιαφέροντά του, θα δείξει αμέσως ότι είναι αδύνατον να κατηγορήσει κανείς τους ανθρώπους που κατέχουν τη γνώση, ότι την κρύβουν, ότι δεν θέλουν να τη μεταδώσουν ή ότι δεν θέλουν να διδάξουν σε άλλους αυτό που γνωρίζουν οι ίδιοι.

«Αυτός που θέλει τη γνώση πρέπει ο ίδιος να κάνει τις αρχικές προσπάθειες για να ανακαλύψει την πηγή της γνώσης και να την πλησιάσει, επωφελούμενος από τη βοήθεια και τις νύξεις που δίνονται σε όλους, αλλά που οι άνθρωποι, κατά κανόνα, δεν θέλουν να δουν ή να αναγνωρίσουν. Η γνώση δεν μπορεί να αποκτηθεί από τους ανθρώπους χωρίς προσπάθεια. Αυτό το καταλαβαίνουν πολύ καλά όταν πρόκειται για τη συνηθισμένη γνώση, αλλά στην περίπτωση της μεγάλης γνώσης, όταν παραδέχονται ότι μπορεί να υπάρχει, κρίνουν ότι είναι δυνατόν να περιμένει κανείς κάτι το διαφορετικό. Όλοι ξέρουν πολύ καλά, παραδείγματος χάρη, ότι αν κάποιος θέλει να μάθει κινέζικα, θα χρειαστεί αρκετά χρόνια εντατικής μελέτης. Όλοι ξέρουν ότι απαιτούνται πέντε χρόνια για να καταλάβει κανείς τις αρχές της ιατρικής, και ίσως άλλα τόσα για τη μελέτη της ζωγραφικής ή της μουσικής. Και όμως, υπάρχουν θεωρίες που υποστηρίζουν ότι η γνώση μπορεί να έρθει στους ανθρώπους χωρίς αυτοί να κάνουν καμία προσπάθεια, ότι μπορούν να την αποκτήσουν ακόμη και στον ύπνο. Η ύπαρξη και μόνο τέτοιων θεωριών αποτελεί μια πρόσθετη εξήγηση για το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να φτάσουν σ' αυτή τη γνώση. Παράλληλα, είναι βασικό να καταλάβει κανείς ότι ούτε οι ανεξάρτητες προσπάθειες του ανθρώπου για να επιτύχει κάτι προς αυτή την κατεύθυνση, μπορούν να έχουν αποτελέσματα. Ο άνθρωπος μπορεί να κατακτήσει τη γνώση μόνο με τη βοήθεια εκείνων που την κατέχουν. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε από την αρχή. Πρέπει να μαθαίνει κανείς από εκείνους που γνωρίζουν.


~Γεώργιος Γεωργιάδης Γκουρτζίεφ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου